Avtonom qaz sızması detektoru: necə seçmək, harada quraşdırmaq və kəsici klapan nə üçün lazımdır
Qaz sızmasının təhlükəsi ondadır ki, onu asanlıqla hiss etməmək olur: gecə insan yatır və iyi duymur, gündüz isə iyə tez öyrəşir. Avtonom detektor havanı gecə-gündüz yoxlayır və təhlükəli həddən çox əvvəl yüksək səsli siren işə salır. Qazınıza hansı detektorun lazım olduğunu, onu haraya asmağı, kəsici klapanın necə işlədiyini və detektor işə düşəndə nə etməli olduğunuzu izah edirik.
Qaz detektoru nə üçün lazımdır
Yuxu
Öyrəşmə
Erkən xəbərdarlıq
Evdə heç kim yoxdur
Avtonom detektor nədir
Avtonom — yəni öz-özünə işləyir: ona pult, mühafizə sistemi və ya internet lazım deyil. Korpusun içində həssas element (sensor), yüksək səsli siren və işıq indikatorları var.
Qidalanma — 220 V rozetkadan və ya batareyadan. Bir çox model kəsici klapanı idarə edə bilir: sızma olanda detektor yalnız siqnal vermir, həm də qazı bağlayır.
Əvvəlcə qazınızın növünü bilin
Detektorun modeli də, quraşdırma yeri də bundan asılıdır. Təbii qaz üçün detektor balon qazını həmişə «görmür», əksinə də belədir — hansı qaz üçün olduğu korpusda və pasportda yazılır.
| Təbii qaz | Balon qazı | |
|---|---|---|
| Haradan gəlir | qaz borusu, sayğac | balon |
| Əsas qaz | metan | propan-butan |
| Sızanda hara gedir | yuxarı, tavana | aşağı, döşəməyə |
| Detektorun hündürlüyü | tavandan təxminən 30 sm | döşəmədən təxminən 30 sm |
| Plitədən və ya kombidən məsafə | 1–4 m | 1–4 m |
Detektoru hara qoymaq olar — və hara olmaz
- Qaz plitəsi, kombi və ya kolonka olan otaqda.
- Hündürlük — yuxarıdakı cədvəldəki kimi: təbii qaz üçün tavana yaxın, balon qazı üçün döşəməyə yaxın.
- Cihazdan üfüqi olaraq 1–4 m məsafədə.
- düz plitənin üstünə və aspiratorun yanına — yağ, buxar və hava axını;
- pəncərə, nəfəslik və qapının yanına — külək qazı detektorun yanından aparır;
- lavabonun üstünə və nəm yerlərə;
- şkafın içinə, pərdənin və mebelin arxasına — qaz detektora çatmayacaq;
- lak, sprey və həlledici tez-tez işlədilən yerlərə — yalançı siqnallar ola bilər.
Kəsici klapanlı detektor
Siren yalnız yaxında adam olanda kömək edir. Evdə heç kim yoxdursa, sızmanı kəsici klapan dayandırır — plitədən və ya kombidən əvvəl qaz borusuna qoyulan elektromaqnit klapan.
Necə işləyir: detektor qazı hiss etdi → sireni işə saldı → klapana siqnal verdi → klapan bağlandı, qaz plitəyə getmir. Klapan özü geri açılmır: otaq havalandırılandan və sızmanın səbəbi tapılandan sonra onu əllə açırlar (kökləyirlər).
Klapanlar normal açıq (qidalanma olmadan açıqdır, detektorun siqnalı ilə bağlanır — mənzillər üçün ən çox yayılan variant) və normal bağlı (qazı yalnız qidalanma olanda açıq saxlayır, işıq sönəndə bağlanır) olur. Hansı lazımdır — detektorla birlikdə seçirik: onlar bir-birinə uyğun olmalıdır.
Klapanı qaz borusuna yalnız qaz xidməti və ya qaz işlərinə icazəsi olan təşkilat qoya bilər. Qaz borusunu özünüz sökməyin. Detektoru və klapana qədər kabeli biz quraşdırırıq, boruya qoşulmanı — qaz ustaları.
Necə yoxlamaq və qulluq etmək
- Ayda bir dəfə «Test» düyməsini basın — siren işə düşməlidir (klapan varsa, bağlanmalıdır; sonra onu yenidən açın).
- Bir neçə ayda bir barmaqlığı quru fırça ilə tozdan təmizləyin. Detektoru yumayın və üstünə heç nə səpməyin.
- Yaxınlığında saç lakı, hava təravətləndirici, boya və həlledici səpməyin.
- Sensorun xidmət müddəti var — adətən təxminən 5 il. Dəqiq müddət pasportda yazılır; ondan sonra detektor dəyişdirilir.
- Qaz detektoru dəm qazını (CO) hiss etmir. Evdə kombi, kolonka və ya kamin varsa — ayrıca dəm qazı detektoru da lazımdır.
Detektor işə düşdü — nə etməli
- İşığı və elektrik cihazlarını yandırmayın və söndürməyin, od yandırmayın, liftdən istifadə etməyin.
- Qaz borusundakı və ya balondakı kranı bağlayın.
- Pəncərə və qapıları açın ki, otaq havalansın.
- Hamını mənzildən çıxarın və qonşuları xəbərdar edin — zəngi basmayın, qapını döyün.
- Artıq küçədən qaz qəza xidmətinə — 104-ə zəng edin. Yanğın olarsa — 112.
Tipik səhvlər
| Səhv | Nəyə səbəb olur | Düzgün necədir |
|---|---|---|
| Təbii qaz detektorunu aşağı asıblar | qaz tavanda toplanır, detektor susur | tavandan təxminən 30 sm |
| Balon qazı detektoru — tavanın altında | propan döşəmədə yayılır, detektor susur | döşəmədən təxminən 30 sm |
| Düz plitənin üstündə | yağ və buxar sensoru korlayır, yalançı siqnallar | plitədən üfüqi 1–4 m |
| Pəncərə və ya aspirator yanında | külək qazı detektorun yanından aparır | pəncərə, qapı və aspiratordan aralı |
| Klapanı özləri qoyublar | birləşmə yerində sızma, həyat üçün təhlükəli | boruya qoşulma yalnız qaz xidməti ilə |
| Detektoru illərlə yoxlamırlar | sensor köhnəlib — lazım olanda işləməyəcək | ayda bir test, müddəti bitəndə dəyişmək |
Azərbaycanda
Bakıda mənzillər. Əksər evlərdə borudan təbii qaz gəlir, çox vaxt qaz kolonkası və ya kombi olur. Detektor — tavana yaxın, kolonka və kombi üçün isə dəm qazı detektoru da əlavə edin.
Fərdi evlər və rayonlar. Qaz balondandırsa, detektoru aşağı, döşəməyə yaxın qoyurlar. Balonu yaşayış otaqlarından kənarda saxlayın və havalandırması olmayan bağlı şkafda gizlətməyin.
Nömrələr. Qaz qəza xidməti — 104, təcili xidmətlərin vahid nömrəsi — 112. Onları detektorun yanında yazın.
Tez-tez verilən suallar
Detektoru niyə düz plitənin üstünə qoymurlar?
Plitənin üstündə yağ, buxar və isti hava var — sensor tez çirklənir və yalançı siqnallar verir. Düzgün yer plitədən 1–4 m aralıdır.
Bir detektor həm təbii, həm də balon qazı üçün yarayırmı?
Universal modellər var, amma quraşdırma hündürlüyü yenə fərqlidir: təbii qaz üçün tavana yaxın, balon qazı üçün döşəməyə yaxın. Detektorun pasportuna baxın.
İşıq sönəndə detektor işləyəcəkmi?
Ehtiyat batareyası olmayan 220 V model — xeyr. İşıq tez-tez sönürsə, batareyalı və ya ehtiyat qidalanmalı model seçin.
İnternet lazımdırmı?
Xeyr. Avtonom detektor öz-özünə işləyir. İnternet yalnız telefona bildiriş göndərən modellərə lazımdır.
Detektoru alışqan qazı ilə yoxlamaq olarmı?
Ən yaxşısı «Test» düyməsi ilə yoxlamaqdır. Qazla yoxlamanı mütəxəssis edir — detektorun pasportunda yazıldığı kimi.
Klapanı kim qoyur?
Detektoru və idarəetmə kabelini biz quraşdırırıq. Klapanın qaz borusuna qoşulmasını qaz xidməti və ya qaz işlərinə icazəsi olan təşkilat edir.
Qaz detektoru lazımdır?
Qazınızın növünü və mətbəxdə hansı cihazların olduğunu deyin — detektor və klapan seçəcəyik, detektoru quraşdıracağıq və klapanın qoşulmasında kömək edəcəyik. Bakıda və Azərbaycanın rayonlarında işləyirik. Zəng edin və ya sales@telcon.az ünvanına yazın.
Məsafə və hündürlüklər ümumi tövsiyələrdir. Həmişə konkret detektorun pasportu ilə yoxlayın.
