Yanğın siqnalizasiyası: necə işləyir, hansını seçmək və sifarişçi nəyi bilməlidir
Yanğın siqnalizasiyası yanğını ilk dəqiqələrdə — insan görməzdən əvvəl — hiss edir və dərhal həyəcan qaldırır: sirenanı, «Çıxış» lövhəsini işə salır, ventilyasiyanı söndürür, mühafizəyə və ya sahibə xəbər verir. Sadə dildə izah edirik: sistem nədən ibarətdir, hansı sistemlər və detektorlar var, sifariş zamanı nəyə diqqət etmək lazımdır.
Yanğın siqnalizasiyası necə işləyir
Sistem üç hissədən ibarətdir. Detektorlar — «hiss orqanları»: tüstü, istilik detektorları və əl ilə düymələr. Qəbuledici-nəzarət cihazı — «beyin»: gecə-gündüz bütün detektorları və xətləri izləyir və bunun yanğın olduğuna qərar verir. İcraedici qurğular — sirenalar, «Çıxış» işıq lövhələri, ventilyasiyanı söndürən, liftləri birinci mərtəbəyə endirən və qapıların kilidini açan relelər.
Cihaz sistemin özünü də izləyir: naqil kəsilibsə, detektor çıxarılıbsa və ya batareya boşalıbsa, «Nasazlıq» göstərəcək. Elektrik kəsiləndə sistem akkumulyatordan işləyir.
Sistem növləri: analoq, ünvanlı, simsiz
Əsas fərq — sistemin yanğının yerini nə qədər dəqiq göstərməsi və detektorların necə qoşulmasıdır.
| Analoq | Ünvanlı | Simsiz | |
|---|---|---|---|
| Yanğının yeri | zona (şleyf) dəqiqliyi ilə | detektor dəqiqliyi ilə | detektor dəqiqliyi ilə |
| Naqillər | hər zonaya şleyf | çox detektora bir halqa xətti | kabelsiz, yalnız cihaz/hab |
| Obyektin ölçüsü | mənzil, mağaza, kiçik ofis | ofislər, TM, anbarlar, otellər, məktəblər | mənzil, ofis, mağaza, memarlıq abidələri |
| Avadanlığın qiyməti | aşağı | yüksək, amma böyük obyektlərdə kabel və iş azdır | detektor bahadır, amma quraşdırma demək olar ki, yoxdur |
| Xidmət | şleyflərin yoxlanması | cihaz çirklənmiş detektorları özü göstərir | bir neçə ildən bir batareyaların dəyişdirilməsi |
Hansı detektorlar var
Nümunə: ofisdə nə qoyulur
Layihə və quraşdırma necə aparılır
- Obyektin müayinəsi. Mühəndis planlaşdırmaya, tavanların hündürlüyünə, asma tavanlara, ventilyasiyaya, cihazın harada olacağına baxır.
- Layihə. Normalara görə detektorların sayı və yerləri, xətlər, xəbərdarlıq, qidalanma hesablanır. Layihə qəbul üçün və düzgün qiymət üçün lazımdır.
- Quraşdırma. Kabelin çəkilməsi, detektorların, cihazın, xəbərdarlığın quraşdırılması, ventilyasiyaya və qapılara qoşulma.
- Sazlama. Cihazın proqramlaşdırılması, hər detektorun tüstü və istiliklə yoxlanması, xəbərdarlığın və akkumulyatorun yoxlanması.
- Təhvil. Akt, icra sxemi, personal üçün təlimat, xidmət jurnalı.
Yanğından mühafizə sistemlərinin quraşdırılması və xidməti xüsusi lisenziya tələb edir — TELCON-da o var (№ EL-922/2023). Müayinəyə gəliş — razılaşma ilə. Qiymət sahədən, tavanların hündürlüyündən, sistemin növündən və yanğın zamanı nəyi söndürüb-işə salmaq lazım olduğundan asılıdır.
Xidmət: niyə mütləqdir
Detektorlar zamanla tozlanır və yalançı həyəcan verməyə başlayır — və ya əksinə, həssaslığını itirir. Akkumulyatorlar 3–5 ilə köhnəlir.
Ona görə sistem müntəzəm yoxlanılır: hər detektor testlə, cihaz, xəbərdarlıq, ehtiyat qidalanma. Xidmət olmadan bir-iki ildən sonra siqnalizasiya yanğın zamanı susa və ya səbəbsiz «ulaya» bilər — və onu sadəcə söndürəcəklər.
Sahib nəyi etməməlidir
Detektorları rəngləmək və yapışdırmaq
«Cırıldayan» sistemi söndürmək
Otaqları layihəsiz dəyişmək
Tüstü detektorunun altında siqaret çəkmək və qızartmaq
«Layihəsiz ucuz siqnalizasiya» qoymaq
Azərbaycandakı obyektlər üçün
TELCON-un xüsusi lisenziyası
Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi, № EL-922/2023, 27.11.2023: yanğından mühafizə sistemlərinin və vasitələrinin quraşdırılması, texniki xidməti və təmiri.
Tam açmaq üçün lisenziyanın üzərinə basın.
Yanğın siqnalizasiyasına tələbləri və obyektin qəbul qaydasını Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) müəyyən edir. Sistemləri Azərbaycandakı obyektlərdə tətbiq olunan normalara görə layihələndirir və quraşdırırıq, hansı sənədlərin lazım olacağını deyirik.
Yayda Bakıda yüksək temperatur və toz olur: çardaqlarda, qızdırılmayan anbarlarda və restoran mətbəxlərində istilik və ya kombinə edilmiş detektorlar qoymaq daha düzgündür — yalançı həyəcan az olur.
Tez-tez verilən suallar
Mənzildə yanğın siqnalizasiyası lazımdırmı?
Mənzildə çox vaxt avtonom tüstü detektorları və ya həyəcanı telefona göndərən simsiz sistem qoyulur. Çoxmənzilli binalarda, ofislərdə, mağazalarda, anbarlarda və digər ictimai obyektlərdə sistem normalara görə layihələndirilir.
Yanğın siqnalizasiyası mühafizə siqnalizasiyasından nə ilə fərqlənir?
Mühafizə siqnalizasiyası daxilolmanı (hərəkət, açılma sensorları), yanğın siqnalizasiyası isə tüstü və istiliyi izləyir. Yanğın siqnalizasiyası gecə-gündüz işləyir və onu «mühafizədən çıxarmaq» olmaz. Bəzən onları bir cihazda birləşdirirlər, amma xətlər və tələblər fərqlidir.
Neçə detektor lazımdır?
Otaqların sahəsindən və hündürlüyündən, sistemin növündən və normaların tələblərindən asılıdır. Məsələn, ünvansız tüstü detektorlarını hər otaqda adətən ən azı iki qoyurlar, ünvanlılardan isə biri kifayət edə bilər. Dəqiq sayı layihədə hesablanır.
Nəyi seçmək — naqilli, yoxsa simsiz?
Naqilli — yeni obyektlər və böyük sahələr üçün: daha etibarlı və xidməti ucuzdur. Simsiz — kabel çəkmək mümkün olmadıqda və ya tez lazım olduqda: hazır təmir, memarlıq abidəsi, müvəqqəti obyekt.
Həyəcanı telefona almaq olarmı?
Bəli. Cihazı mühafizə pultuna, SMS və zənglər üçün GSM-modula və ya bulud tətbiqinə qoşmaq olar — həyəcanı hətta gecə görəcəklər.
Nə qədər tez-tez xidmət etmək lazımdır?
Reqlament yoxlamaları — xidmət təşkilatının qrafikinə görə, adətən aylıq və rüblük; akkumulyatorlar bir neçə ildən bir dəyişdirilir.
Yanğın siqnalizasiyası lazımdır?
Binanın planını göndərin — sistemi seçək, avadanlığı və quraşdırmanı hesablayaq. Quraşdırma və xidmət — № EL-922/2023 xüsusi lisenziyası ilə. Bakıda və Azərbaycanın regionlarında işləyirik.
Məqalə məlumat xarakterlidir. Konkret obyektə tələbləri layihə müəyyən edir.
