Wi-Fi niyə divarlardan keçmir və əhatəni quraşdırmadan əvvəl necə hesablamaq olar
«Güclü router qoyduq, amma uzaq otaqda internet yoxdur» — ən çox eşidilən şikayətdir. Səbəb demək olar ki, heç vaxt routerdə deyil: siqnal divarlarda itir. Hər materialın nə qədər apardığını və əhatəni tavanı deşməzdən əvvəl necə hesablamağı izah edirik.
Siqnalın gücü necə ölçülür
Telefon və ya noutbukda Wi-Fi səviyyəsi dBm ilə ölçülür — bunlar mənfi ədədlərdir: sıfıra nə qədər yaxındırsa, bir o qədər yaxşıdır. Hər −3 dB gücün iki dəfə azalması, −10 dB isə 10 dəfə azalması deməkdir. Ona görə də −25 dB-lik divar siqnalı təxminən 300 dəfə zəiflədir.
Divarlar nə qədər «yeyir»
Siqnal iki səbəbdən zəifləyir: məsafədən və maneələrdən. Mənzildə və ya ofisdə məsafə adətən əsas problem deyil — əsas problem divarların materialıdır. Bir divarda təxmini itkilər:
| Material | 2,4 GHz | 5 GHz |
|---|---|---|
| Gipskarton, 100 mm | −3 dB | −5 dB |
| Metal karkasda gipskarton | −6 dB | −10 dB |
| Taxta qapı | −4 dB | −6 dB |
| Adi şüşə | −3 dB | −4 dB |
| Qazblok, 200 mm | −8 dB | −12 dB |
| Kərpic, 120 mm | −9 dB | −15 dB |
| Kərpic, 250 mm | −14 dB | −24 dB |
| Əhəngdaşı (mişar daşı), 200 mm | −10 dB | −16 dB |
| Əhəngdaşı, 300 mm | −13 dB | −20 dB |
| Əhəngdaşı, 400 mm (xarici divar) | −16 dB | −25 dB |
| Beton, 100 mm | −15 dB | −25 dB |
| Enerjiqənaətli (tonlu) şüşə | −15 dB | −25 dB |
| Dəmir-beton (monolit, döşəmə plitəsi), 200 mm | −28 dB | −45 dB |
| Metal: qapı, profil vərəq, sendviç panel | −30 dB | −40 dB |
Bakıda və Azərbaycanda evlərin çoxu əhəngdaşından (mişar daşından) tikilib. O, betondan yüngül və məsaməlidir, amma 400 mm-lik qalın xarici divar 5 GHz-də yenə də beton qədər «yeyir». Nəm daş (zirzəmilər, köhnə evlərin birinci mərtəbələri) siqnalı daha çox itirir.
Dəyərlər istinad xarakterlidir (iBwave, ITU-R P.1238 və istehsalçıların məlumatları); real dəyərlər armaturdan, rütubətdən, üzlükdən asılıdır. Mal olan rəflər, güzgülər və insanlar da siqnalı «yeyir».
2,4 yoxsa 5 GHz?
2,4 GHz daha uzağa çatır və divarlardan daha yaxşı keçir, amma kanal dardır və qonşu şəbəkələrlə doludur — sürət aşağıdır. 5 GHz yüksək sürət və sabitlik verir, amma divarlar onu xeyli güclü kəsir: 250 mm-lik kərpic divar −14 əvəzinə −24 dB aparır. Müasir cihazlar əsasən 5 GHz-də işləyir, ona görə də biz əhatəni iki diapazondan ən pisinə görə hesablayırıq — müştəri «kağızda yaşıl xəritə, həyatda isə ləngimə» almasın.
Hesablama nümunəsi
Ofis: giriş nöqtəsi 3 m hündürlükdə tavanda, gücü 20 dBm, antenna 4 dBi, diapazon 5 GHz. Nöqtədən 8 m aralıdakı kabinetdə — kərpic divarın arxasında, və server otağında — dəmir-beton divarın arxasında nə olacağını bilmək lazımdır.
8 m-də itki (5 GHz): ≈ 67 dB
Birbaşa görünüşdə: 24 − 67 = −43 dBm → əla
250 mm kərpicin arxasında: −43 − 24 = −67 dBm → yaxşı
200 mm d/b divarın arxasında: −43 − 45 = −88 dBm → əlaqə yoxdur
Nəticə: kərpicin arxasındakı kabinet üçün bir nöqtə kifayətdir, monolitin arxasındakı server otağı üçün isə ayrıca nöqtə və ya kabel lazımdır. Heç bir «daha güclü router» bu divarı deşməyəcək: telefon onsuz da nöqtəyə geri «səsini çatdıra» bilməyəcək.
Kalkulyator: siqnal çatacaqmı
Giriş nöqtəsi ilə otaq arasındakı məsafəni və divarları seçin — kalkulyator siqnal səviyyəsini proqramımızdakı modellə hesablayacaq.
Quraşdırmadan əvvəl əhatəni necə hesablayırıq
TELCON mühəndisi obyektin planını «Montaj sxemi» proqramımızda çəkir və hər divar üçün materialı və qalınlığı göstərir. Proqram bütün divarları, qapıları və pəncərələri nəzərə alaraq əhatənin istilik xəritəsini qurur — siqnalın harada zəiflədiyi və nöqtəni hara əlavə etmək lazım olduğu dərhal görünür.
Sifarişçi üçün proqram yandan görünüşü də çəkir: quraşdırma hündürlüyü, siqnalın harada əla, harada zəif olduğu və hər divarın nə qədər apardığı. Bu vərəq kommersiya təklifinə əlavə olunur — müştəri nəyə görə ödədiyini görür.
Nöqtələri harada qoymaq: planlarda nümunələr
Aşağıda proqramdakı modellə hesablanmış tipik obyektlər var (5 GHz, nöqtə 20 dBm, real materiallı divarlar). Mavi dairələr — giriş nöqtələri, rəng — 1 m hündürlükdə siqnal səviyyəsi.
1. Monolit binada 95 m² mənzil
- Monolit 5 GHz-i demək olar ki, tam kəsir — daşıyıcı divarın arxasındakı hər otaq ya qapıdan birbaşa görünüş, ya da öz nöqtəsini tələb edir.
- Dəhlizdəki nöqtəni elə qoyun ki, açıq qapılar görünsün — siqnal divardan yox, qapı aralığından keçir.
- Nöqtələrə kabel təmir mərhələsində çəkilir: sonra — yalnız kabel kanalı.
2. Həyəti olan fərdi ev
- 400 mm-lik əhəngdaşı xarici divar 5 GHz-də ~25 dB aparır: daxili nöqtə həyəti əhatə etməyəcək — fasadda küçə nöqtəsi (IP65) lazımdır.
- Hər mərtəbə — öz nöqtəsi, hamısı fasiləsiz rouminqlə bir şəbəkədə.
- Küçə nöqtəsini 3–4 m-ə, antenası həyətə tərəf bərkidin; kabel — divar üzrə qofrda.
3. 300 m² ofis
- Bir nöqtə — 15–25 əməkdaş və ya 80–120 m² açıq sahə üçün: məhdudiyyət məsafədə yox, cihazların sayındadır.
- Şüşə arakəsmələr demək olar ki, mane olmur, enerjiqənaətli (tonlu) şüşə isə beton divar kimidir.
- Nöqtələr — keçidlərin üzərində tavanda, güc 17–20 dBm, qonşular — fərqli kanallarda.
4. Rəfli 960 m² anbar
- TSD skanerləri və yükləyici planşetləri nöqtəni keçid boyu görməlidir — ona görə nöqtələr keçidlərin oxları üzrə asılır.
- Asma hündürlüyü 5–6 m, daha yüksək yox: ondan sonra — yalnız istiqamətli antennalar.
- Metal darvazalar və soyuducu kameralar — ayrıca zonalardır, onlar quraşdırmadan sonra ölçmə ilə yoxlanılır.
Tipik səhvlər
Praktiki məsləhətlər
- Betonun arxasındakı hər zonaya bir nöqtə. Dəmir-beton və metaldan Wi-Fi keçmir — «güclü» router qoymaqdansa, kabel çəkib daha bir nöqtə qoymaq yaxşıdır.
- Tavan, otağın mərkəzi. Tavan nöqtəsi aşağıya və yanlara bərabər «işıq salır»; şkafda, televizorun arxasında və ya küncdə əhatənin yarısına qədəri itir.
- Retranslyator yox, kabel. Hər nöqtə kommutatordan PoE ilə kabellə qoşulur. Simsiz təkrarlayıcı sürəti iki dəfə azaldır.
- Gücü artırmayın. Telefon giriş nöqtəsindən zəif ötürür: nöqtə 30 dBm-də «qışqırırsa», telefon onu eşidir, o isə telefonu — yox. Optimal 17–20 dBm.
- Anbarlar və istehsalat — ehtiyatla. Mal olan rəflər, metal və texnika əlavə itkilər verir: «zəif» yox, «yaxşı» zonasına görə layihələndiririk.
- Quraşdırmadan sonra — ölçmə. Hesablama dəqiq plan verir, amma son yoxlamanı bütün obyekt üzrə analizator proqramı ilə edirik.
Tez-tez verilən suallar
Telefon bütün xətləri göstərir, amma internet ləngiyir. Niyə?
Xətlər telefonun nöqtəni necə eşitdiyini göstərir, əksinə yox. Çox vaxt nöqtə həddən artıq güclüdür, telefon uzaqdadır və ya kanal qonşularla doludur. Həll — nöqtələri istifadəçilərə yaxın və boş kanallarda qoymaq, daha güclü yox.
Mənzil və ya ofis üçün neçə nöqtə lazımdır?
80 m²-ə qədər kərpic binada mənzil — adətən 1 nöqtə, monolitdə — 2. Ofis — 80–120 m² açıq sahə və ya 15–25 nəfər üçün bir nöqtə, üstəgəl daşıyıcı divarların arxasındakı zonalar. Dəqiq — plan üzrə hesablama ilə.
Kontroller lazımdırmı?
3 nöqtədən başlayaraq — bəli: o, kanalları və gücü paylayır, telefonları nöqtələr arasında fasiləsiz keçirir və kimin harada qoşulduğunu göstərir. Bir çox sistemlərdə kontroller pulsuz proqram və ya buluddur.
Wi-Fi 6 yoxsa Wi-Fi 7?
Ev və ofis üçün bu gün Wi-Fi 6/6E optimaldır: müştəri cihazları onu dəstəkləyir, qiyməti münasibdir. Wi-Fi 7 çoxlu yeni cihaz və giqabit internet olan yerdə məntiqlidir. Divarlardan keçməyə standart təsir etmir — fizika eynidir.
İnterneti rozetka (PLC) ilə ötürmək olarmı?
Kabel çəkmək mümkün olmadıqda müvəqqəti həll kimi olar. Sürət və sabitlik naqillərdən və şəbəkədəki texnikadan asılıdır. Ofis və kameralar üçün — yalnız kabel.
Hesablama nə dərəcədə dəqiqdir?
Hesablama harada mütləq yaxşı, harada mütləq problem olacağını göstərir — bu, nöqtələrin sayını və yerlərini düzgün seçmək üçün kifayətdir. Mebel, insanlar və qonşu şəbəkələr bir neçə dB düzəliş edir, ona görə quraşdırmadan sonra nəzarət ölçməsi aparırıq.
Obyektiniz üçün Wi-Fi hesablayaq
Binanın planını göndərin — əhatə sxemini hazırlayaq, giriş nöqtələrini seçək və quraşdırmanı hesablayaq. Bakıda və Azərbaycanın regionlarında işləyirik.+994 (12) 310 5500
