Kabel xəndəkdə: kameraya, darvazaya və ya qonşu binaya xətti necə çəkmək olar
Darvazadakı kameraya, şlaqbauma və ya qonşu binaya kabel çox vaxt torpaqdan çəkilir. Bunu tez etmək çətin deyil — çətin olan odur ki, xətt bir ildən sonra beldən, sudan və ya maşından sıradan çıxmasın. Necə dərinlikdə qazmaq, kabelin altına və üstünə nə qoymaq, güc və zəif cərəyan kabellərini necə ayırmaq, quyuları harada qoymaq və kabeli dirəyə necə düzgün çıxarmaq lazımdır — hamısı sxemlər və addım-addım təlimatla.
Xəndəyin kəsiyi: nə və hansı ardıcıllıqla
- Dibi düzəldin, daşları, kökləri, beton qırıntılarını götürün — zamanla boruya batırlar.
- 100 mm qum yastığı — kabel və ya boru yumşaq və düz yatır.
- Boruda kabel sərbəst, «ilanvari», gərilmədən qoyulur: torpaq oturur və gərilmiş kabel qırılır.
- Üstündən daha 100–150 mm qum və ya yumşaq torpaq — daşsız.
- Siqnal lenti kabeldən 250 mm yuxarı: sonra qazan adam onu kabelə çatmamış görəcək.
- Geri doldurma çıxarılmış torpaqla qat-qat, sıxlaşdırılaraq, tikinti tullantısı olmadan.
Hansı dərinlikdə qazmaq lazımdır
| Xətt | Dərinlik | Şərt |
|---|---|---|
| Zəif cərəyan kabeli (şəbəkə, kameralar, domofon) PND boruda | 0,4–0,5 m | qazon, həyət, piyada zonası — biz adətən belə edirik |
| Güc kabeli 220/380 V | 0,7 m | PUE, b. 2.3.84 |
| Maşın keçən yerin altında istənilən kabel | 1 m | yalnız boruda, yolun bütün eni + hər tərəfdən 1 m |
| Binaya giriş, digər kommunikasiyalarla kəsişmə | 0,5 m-ə qədər | 5 m-ə qədər sahədə və yalnız boruda (PUE, b. 2.3.84) |
Dərinlik xəndəyin dibinə qədər yox, kabelə qədər hesablanır. Borusuz dayaz xəndək qırılmaların əsas səbəbidir: ağac əkərkən və ya hasar qurarkən kabeli bellə kəsirlər.
Güc və zəif cərəyan kabeli eyni xəndəkdə
- PUE-yə görə (b. 2.3.86) xəndəkdə güc kabeli ilə rabitə kabeli arasında — ən azı 500 mm. Güc kabeli boruda olarsa, 250 mm-ə qədər azaltmaq olar.
- Zəif cərəyan kabeli güc kabelindən yuxarıda qoyulur — təmir zamanı onu birinci çıxarır və güc kabelinə zərər vermirlər.
- Güc kabelinin yanında şəbəkə kabelində maneələr yaranır: rabitə itir, görüntü «dağılır». Ən yaxşısı — ekranlı kabel (F/UTP) və xətləri ayırmaq.
- Darvazada kamera və rozetka lazımdırsa, bir örtükdə «şəbəkə + qida» küçə kabelini götürmək rahatdır, məsələn ITK LC3-C5E04-379.
Keçidlər: yolun altında, binaya giriş, kəsişmə
- Yolun altında — 1 m və boru: ağır PND qofrası və ya polad. Borusuz maşınlar bir-iki ilə kabeli əzəcək.
- Binaya giriş — divarda və ya bünövrədə çölə maililiklə gilza ilə, girişi hermetiklə bağlayın ki, su boru ilə zirzəmiyə getməsin.
- Başqa kabellə kəsişmə — şaquli 0,5 m, zəif cərəyan yuxarıda. Yer yoxdursa — zəif cərəyan kəsişmə nöqtəsindən ±1 m boruda, onda 0,15 m olar (PUE, b. 2.3.94).
Bünövrəyə, ağaclara və borulara qədər məsafələr
| Obyekt | Kabeldən məsafə | Niyə |
|---|---|---|
| Binanın bünövrəsi | 0,6 m | bünövrəni yumamaq və hidroizolyasiyaya zərər verməmək |
| Ağac gövdəsi | 2 m | köklər böyüyür və borunu cırır; az olarsa — yalnız boruda |
| Su, kanalizasiya, qaz (aşağı və orta təzyiq) | 1 m | boru təmirində kabelə zərər verməsinlər |
| Borunun üstündə və ya altında boyunca | olmaz | yalnız kəsişmək, paralel getmək olmaz |
Baxış quyuları: harada və neçə metrdən bir
- Quyu boruda kabeli çəkmək və sonra qazmadan dəyişmək üçün lazımdır. Quyusuz boruda bir neçə dönüşdən sonra kabeli artıq çəkmək olmur.
- Quyunu hər dönüşdə, qol ayrılmasında, binaya girişdə və dirəyin yanında qoyuruq. Düz sahədə — 70–80 m-dən bir.
- Rabitə kabel kanalizasiyası normaları quyular arasında 150 m-ə qədər icazə verir (VNTP 112-92), amma bu, bucurqadla çəkilən qalın kabellər üçündür. Şəbəkə kabelini əllə — 70–80 m.
- 0,4–0,5 m dərinlikdə boru üçün kiçik plastik quyular uyğundur: KKTM-1 (Ø 410 mm) və KKTM-2 (Ø 575 mm). Yolun altında — beton plitəli və çuqun lyuklu quyu.
- Quyuda ilgək şəklində 1–2 m kabel ehtiyatı saxlanılır — yenidən sıxma və təmir zamanı lazım olacaq.
Kabelin dirəyə çıxarılması
- Ən yaxşı variant — kabel dirəyin içində. Videomüşahidə və işıqlandırma dayaqları belə qurulur: bünövrəyə əyilmiş boru qoyulur, kabel dirəyə aşağıdan girir, aşağıda çəkmə üçün lyuk, kamera yanında — rezin oymaqlı çıxış. Kabel görünmür, onu kəsməzlər və günəş zərər vermir.
- Dirəyi sifariş edərkən və ya qaynaq edərkən lyuku və gömülü boru üçün deşiyi dərhal nəzərdə tutun — sonra dəyişmək çətin olacaq.
- Xarici polad boru dirək artıq gömülü borusuz, beton və ya taxta olduqda lazımdır. Boru — yerdən 2 m-ə qədər, hər 0,5–1 m-dən xamut.
- Quraşdırma qutusundan əvvəl — ilgək, kabel qutuya yalnız aşağıdan girir: su kabel boyu içəri yox, aşağı axır.
- Kameralı dirəyi torpaqlamaq lazımdır — ildırımdan mühafizə haqqında ayrıca məqalədə danışacağıq.
Hansı kabel və boru götürmək lazımdır
| Nə | Nə vaxt | Kataloqumuzda |
|---|---|---|
| Küçə şəbəkə kabeli (PE örtük) | kommutatora qədər 90–100 m-ə qədər | Hikvision DS-1LN6OUTPE Cat6, ITK LC3-C604-339 F/UTP |
| Bir örtükdə şəbəkə kabeli + qida | darvazada kamera və rozetka/qida | ITK LC3-C5E04-379 |
| Optik kabel | 100 m-dən çox, binalar arasında | ITK FOC0902 (4 lif) + media konvertorlar |
| Torpaq üçün güc kabeli | dirəyin, darvazanın, şlaqbaumun qidası | Procab NYY 3×6 — birbaşa torpağa olar; VVQ — yalnız boruda |
| Zondlu gofrlu PND boru | 1–2 kabel — Ø 25 mm, 3–4 — Ø 32 mm | ITK CTG20-25 (d25), ITK CTG20-32 (d32) |
| Borunun dirəkdə və divarda bərkidilməsi | dirəyə çıxış, binaya giriş | ITK boru tutucuları |
Adi (daxili) şəbəkə kabelini torpaqda hətta boruda belə istifadə etməyin: PVC örtük rütubətdən və temperatur fərqindən çatlayır. Boru kabellə yarıdan çox doldurulmur — əks halda onu çəkmək və dəyişmək olmur. PVC qofra — yalnız otaqlar üçün, torpağa — PND.
Addım-addım
- Trassı işarələyin: ağacların yanından keçin, bünövrədən 0,6 m, qaz və su borusundan 1 m aralı saxlayın. Başqa kabel və boruların harada keçdiyini öyrənin.
- Quyuların yerlərini qeyd edin: dönüşlər, qol ayrılmaları, binaya giriş, dirək, düz sahədə 70–80 m-dən bir.
- Xəndək qazın: boruda zəif cərəyan üçün 0,4–0,5 m, yanında güc kabeli olarsa 0,7 m, yolun altında 1 m.
- Dibi düzəldin, daşları götürün, 100 mm qum tökün.
- Quyuları sıxlaşdırılmış quma qoyun, qapaq — gələcək torpaqla bərabər.
- Borunu ilanvari, gərilmədən qoyun; dönüşlərdə — hamar əyilmə. Borunu quyulara kipləşdiricilərdən keçirin.
- Kabeli zondla çəkin, hər quyuda 1–2 m ehtiyat saxlayın. Doldurmazdan əvvəl xətti testerlə yoxlayın.
- 100–150 mm qum tökün, siqnal lentini qoyun, xəndəyi qat-qat sıxlaşdıraraq doldurun.
- Kabeli dirəyə çıxarın — dirəyin içindən və ya polad boruda, qutudan əvvəl ilgək edin.
- Trassı və quyuları sahənin sxeminə qeyd edin — bir ildən sonra lazım olacaq.
Tipik səhvlər
| Səhv | Nəyə gətirir | Necə düzgündür |
|---|---|---|
| Kabel borusuz birbaşa torpaqda | bellə kəsərlər, köklər və gəmiricilər zədələyər | PND boru və ya zirehli kabel |
| Daxili kabel küçədə | örtük çatlayır, içəri su girir, 1–2 ildən sonra qırılma | PE örtüklü küçə kabeli |
| Yolun altında dayaz və borusuz | kabeli maşınlar əzər | 1 m, ağır və ya polad boru |
| Güc və şəbəkə kabeli yanaşı | maneələr, rabitə itir | 500 mm-dən, zəif cərəyan yuxarıda |
| Quyusuz uzun boru | kabeli çəkmək və dəyişmək olmur | dönüşlərdə və 70–80 m-dən bir quyu |
| Siqnal lenti yoxdur | bir ildən sonra təmirdə kabeli kəsərlər | kabeldən 250 mm yuxarı lent |
| Kabel xəndəkdə gərilib | torpaq oturur — kabel qırılır | ehtiyatla ilanvari qoyuluş |
| Kabel qutuya yuxarıdan girir | su kabel boyu qutuya və kameraya axır | ilgək və yalnız aşağıdan giriş |
Azərbaycanda
Abşeronun daşlı torpağı. Çox vaxt nazik torpaq qatının altında əhəngdaşı olur. Burada qum yastığı və qumla doldurma mütləqdir: iti daşlar borunu əzir.
Leysanlar və su basması. Quyular çınqıl üzərində qoyulur, binaya giriş — çölə maililiklə və hermetiklə, su boru ilə evə getməsin.
İstilik və günəş. Torpaqdan dirəyə və ya divara çıxan hər şey — polad boruda və ya ultrabənövşəyidən qorunan boru və kabeldə.
Tez-tez verilən suallar
Şəbəkə kabelini borusuz torpağa qoymaq olarmı?
Yalnız xüsusi zirehli kabeli. Adi küçə kabeli — PND boruda: belə onu qazmadan dəyişmək olar.
Kameraya kabeli hansı dərinlikdə qoymaq lazımdır?
Boruda zəif cərəyan kabeli — 0,4–0,5 m, yolun altında — 1 m. Eyni xəndəkdə güc kabeli varsa — o 0,7 m-də, zəif cərəyan yuxarıda və kənarda.
Quyuları neçə metrdən bir qoymaq lazımdır?
Hər dönüşdə, qol ayrılmasında, bina və dirək yanında, düz sahədə — 70–80 m-dən bir.
Şəbəkə kabelinin maksimal uzunluğu nə qədərdir?
Kommutatordan kameraya 100 m-ə qədər. Daha uzaq — media konvertorlu optika və ya yolda küçə şkafında kommutator.
Şəbəkə və güc kabelini eyni boruda çəkmək olarmı?
Xeyr: maneələr olacaq və bu təhlükəlidir. Ayrı borular, 500 mm-dən məsafə — və ya buna hesablanmış «şəbəkə + qida» kombinə kabeli.
Dirək artıq gömülü borusuz durursa nə etməli?
Kabeli dirək boyu çöldən 2 m-ə qədər polad boruda, xamutlarla və qutudan əvvəl ilgəklə çıxarın.
Həmçinin oxuyun
Xətti açar təhvil çəkərik
Obyektə gələrik, trassı işarələyərik, xəndək qazarıq, quyu və dirəkləri quraşdırarıq, kabeli çəkib yoxlayarıq. Bakıda və Azərbaycanın regionlarında işləyirik. Yazın: sales@telcon.az.
Normalar PUE (2.3-cü fəsil) və VNTP 112-92 üzrə verilib; boruda zəif cərəyan xətləri üçün 0,4–0,5 m dərinlik — TELCON təcrübəsidir. Layihəsi olan obyektlərdə layihənin tələbləri qüvvədədir.






