Şlaqbaum üçün induksiya ilgəyi: necə işləyir, harada qoyulur və necə quraşdırılır
İnduksiya ilgəyi yol örtüyündə kəsilmiş yarığa qoyulmuş bir neçə dolaq naqildir. Detektor onun üzərində avtomobil dayandığını görür və şlaqbauma xəbər verir: açmaq olar, qolu endirmək olmaz, maşın keçdi. Bunun necə işlədiyini, ilgəklərin harada qoyulduğunu və illərlə xidmət etməsi üçün necə quraşdırıldığını izah edirik.
İnduksiya ilgəyi necə işləyir
Detektor ilgəyi onlarla kilohers tezlikli dəyişən cərəyanla qidalandırır (Elefine PD132 və PD232-də — 20–170 kHs), naqilin ətrafında maqnit sahəsi yaranır. İlgəyin üzərinə metal kuzov gələndə onda burulğan cərəyanları yaranır: ilgəyin induktivliyi bir qədər azalır, tezlik isə artır. Detektor bu dəyişikliyi görür və releni çevirir — şlaqbaum «maşın ilgəyin üzərindədir» siqnalını alır.
- Yalnız metala reaksiya verir. İnsanlar, heyvanlar, yarpaqlar, yağış və duman onu aldatmır.
- Fotoelement kimi birbaşa görünmə lazım deyil: palçıq, toz və alçaq günəş mane olmur.
- İşə düşmə hündürlüyü — ilgəyin qısa tərəfinin təxminən ½–⅔ hissəsi: eni 1 m olan ilgək altlığı təxminən 50–70 sm hündürlükdə «görür». Klirensi yüksək yük maşınları üçün ilgəyi daha enli edir və ya həssaslığın avtomatik artırılmasını qoşurlar (PD132-də var).
- İlgəkdə təhlükəli gərginlik yoxdur: oradan zəif siqnal keçir, 220 V şəbəkədən yalnız tumbada və ya şkafdakı detektor qidalanır.
Şlaqbaumun yanında ilgəklər harada qoyulur
A · Təhlükəsizlik ilgəyi
B · Çıxışda avtomatik açılma
Keçiddən sonra bağlanma
Nömrə kamerası üçün təsdiq
Sayma və istiqamət
Şlüz
Fotoelementlər ilgəyin əvəzinə yox, onunla birlikdə qoyulur: ilgək avtomobili, fotoelement isə qolun altındakı insanı, velosipedi və ya yüngül qoşqunu görür.
Ölçü, forma və dolaqların sayı
- Forma — düzbucaqlı, uzun tərəfi hərəkətə eninə. Künclər 45° kəsilir ki, naqil düz bucaq altında əyilməsin.
- İlgəyin kənarı — bordürdən və ya keçidin kənarından təxminən 0,3 m, ilgəyin yan keçilməməsi üçün.
- Şlaqbaum üçün tipik ilgək — təxminən 1 × 2–3 m (zolağın eninə görə). Sahəsi 1 m²-dən az olmamalıdır. Elefine detektorları üçün ilgəyin maksimal ölçüsü 8 × 1 m-dir.
| İlgəyin perimetri | Dolaqların sayı |
|---|---|
| 6 m-ə qədər | 4 |
| 6–10 m | 3 |
| 10 m-dən çox | 2 |
| armatur səthə 0,2 m-dən yaxın | yuxarıdakı qiymətə +2 dolaq |
Dolaqların məqsədi detektorun işçi induktivlik diapazonuna düşməkdir: PD132 üçün 100–300 mkH, PD232 üçün 80–500 mkH tövsiyə olunur. Nümunə: 1 × 2 m ilgəyin perimetri 6 m-dir — bu, 3–4 dolaq deməkdir. Detektor qoşulanda özü tənzimlənir; indikator tənzimləmə xətası göstərirsə, dolaq ya çox azdır, ya çox.
İlgəyin quraşdırılması: 7 addım
- Nişanlama. İlgəyin konturunu və şlaqbaumun tumbasına qədər fiderin trassasını qeyd edin. Künclər — 45° kəsiklə. Örtükdəki çatları və tikişləri yan keçin.
- Kəsmə. Tikiş kəsən maşınla eni 4–6 mm, dərinliyi 30–50 mm yarıq; tumbaya qədər fider üçün ayrıca yarıq. Yarıq deformasiya tikişini kəsən yerdə naqil elastik borucuğa qoyulur.
- Təmizləmə. Yarığı yuyun, qurudun və üfürün: toz və nəm hermetikin tutmasına imkan verməz.
- Dolaqların düzülməsi. Silikon və ya tikilmiş polietilen (XLPE) izolyasiyalı 1,5 mm² mis çoxdamarlı naqil. Bütün dolaqlar bir parça ilə, birləşməsiz; plastik pazla dibə sıxılır, vintaçanla yox.
- Fider. Eyni naqilin iki ucu bir-birinə burulur — metrdə ən azı 20 burum — detektora qədər. Elefine fiderin uzunluğunu 10 m daxilində saxlamağı tövsiyə edir. İlgəklə fider arasında heç bir burma və klemm olmamalıdır.
- Şnur və hermetik. Üstdən — sıxlaşdırıcı şnur, sonra ilgək üçün xüsusi hermetik. Naqil yarıqda oynamamalıdır: təkərlərin titrəməsi yalançı işə düşmələr verir.
- Yoxlama. Multimetr: ilgəyin müqaviməti — bir neçə Om. 500 V meqaommetr: torpağa nəzərən izolyasiya — 10 MOm-dan çox. Sonra detektoru qoşun, kalibrlənməsinə imkan verin və hər həssaslıqda maşınla yoxlayın.
Məsafələr: ilgəyi nədən uzaq saxlamaq lazımdır
| Nədən | Minimum |
|---|---|
| keçidin kənarı, bordür | təxminən 0,3 m |
| tərpənməz metal: dirəklər, lyuklar, hasarlar | 0,15 m |
| hərəkətli metal: sürüşən və açılan darvazalar | 0,5 m, darvaza üçün yaxşısı 1–1,2 m |
| betonda armatur | yaxşısı 0,15 m; 0,2 m-dən yaxın — 2 dolaq əlavə edin |
| güc kabelləri | 0,5 m və uzun hissədə paralel olmamalı |
| müxtəlif detektorlardakı iki ilgək | 2 m və müxtəlif işçi tezliklər |
| müxtəlif detektorların fiderləri | 0,3 m |
Bir ikikanallı detektora (PD232) qoşulan iki ilgəyi daha yaxın qoymaq olar: o, kanalları növbə ilə yoxlayır və ilgəkləri adətən bir-birinə mane olmur. Qonşu birkanallı detektorlarda müxtəlif tezliklər seçin — PD132-də onlar dörddür (LF, MLF, MHF, HF).
Tez-tez rast gəlinən quraşdırma səhvləri
- İlgək çatın və ya plitə tikişinin üstündən keçir — bir mövsümdə naqil sürtülüb yeyilir.
- İlgək və fider burma və ya klemmlə birləşdirilib — kontakt oksidləşir, ilgək «üzür».
- Fider burulmayıb — maneə tutur, şlaqbaum özü açılır.
- PVX izolyasiyalı naqil (PVS, PV-3) — isti mastika altında əriyir və tez köhnəlir.
- Naqil şnursuz yarıqda oynayır — titrəmədən yalançı işə düşmələr.
- Yan-yana iki ilgək eyni tezlikdə — qarşılıqlı maneə, qol tərpənir.
- İlgək sürüşən darvazanın yanında — detektor hərəkət edən darvazanı «görür».
- Fotoelement yoxdur — ilgək qolun altındakı insanı və ya yüngül qoşqunu görməyəcək.
İlgək, fotoelementlər, yoxsa radar
| İnduksiya ilgəyi | Fotoelementlər | Radar 24 GHs | |
|---|---|---|---|
| Nəyi görür | metalı — avtomobilləri | şüadakı istənilən maneəni | tumbanın qarşısındakı zonada obyektləri |
| İnsanları | yox | bəli | bəli |
| Hava, palçıq | təsir etmir | palçıq, günəş, duman mane olur | demək olar ki, təsir etmir |
| Quraşdırma | örtüyün kəsilməsi | dirəklərdə, örtüyü açmadan | tumbada, örtüyü açmadan |
| Harada yaxşıdır | qolun qorunması, avtomatik açılma, sayma | insanlar üçün əlavə qoruma | brusçatka, torpaq, kəsmək olmayan yerlər |
| Kataloqda | Elefine PD132 · Elefine PD232 | Elefine EF-ABO21 · Hikvision DS-TMG110(T/R) | Elefine EF-Radar02 |
Bakı və regionlar üçün xüsusiyyətlər
İsti. Yayda asfalt +60 °C və daha çox qızır. Ucuz bitum mastikası yumşalır və təkərlər onu yarıqdan sıxıb çıxarır. İstiyə hesablanmış ilgək hermetiki və silikon izolyasiyalı istiyədavamlı naqil götürün.
Həyətlərdə və YK-larda brusçatka. İlgək döşəmədən əvvəl — əsasa və ya beton yastığa qoyulur. Hazır brusçatkanın tikişlərini kəsmək etibarsızdır: daşlar tərpənir və naqili yeyir. Örtüyü açmaq olmursa — radar.
Yeni asfalt. Giriş hələ tikilirsə, ilgəyi üst qat döşənməzdən əvvəl alt qata qoymaq yaxşıdır — belə o, kəsilmiş yarıqdakından daha yaxşı qorunur.
Leysan. Girişlər çox vaxt yoldan aşağıda olur və su şlaqbaumun yanında yığılır. Yarıq və fiderin çıxdığı yer tam hermetikləşdirilməlidir.
Regionlarda çınqıl və torpaq. İlgək qolun altında beton meydançaya tökülür və ya radar qoyulur.
Hansı detektoru seçmək
Elefine PD132 — bir ilgək
Elefine PD232 — iki ilgək
Fotoelementlər
Radar
PD132 və PD232-nin ümumi cəhətləri: AC 220 V qidalanma, 10 ms reaksiya müddəti, 8 × 1 m-ə qədər ilgək, fider — yaxşısı 10 m-ə qədər, −20-dən +65 °C-yə qədər iş. Detektor şlaqbaumun tumbasına və ya yanındakı şkafa qoyulur.
Şlaqbaumlar və hazır dəstlər — «Şlaqbaum dəstləri» bölməsində.
Tez-tez verilən suallar
İlgək motosiklet və ya velosipeddə işə düşəcəkmi?
İlgək velosipedi demək olar ki, görmür, motosikleti — həmişə yox: metal azdır və hündürdədir. Həssaslığı artırmaq olar, amma motosikletlər üçün pult, kart və ya nömrə kamerası daha etibarlıdır.
İlgəyi brusçatka və ya plitə altına qoymaq olarmı?
Bəli, döşəmədən əvvəl əsasa qoyulsa. Hazır brusçatkanın tikişlərini kəsmək etibarsızdır — belə örtük üçün çox vaxt radar daha rahatdır.
İnduksiya ilgəyi nə qədər xidmət edir?
Düzgün quraşdırılanda — uzun illər. Naqil özü köhnəlmir; ilgəklər çatlar, örtüyün çökməsi, yol təmiri və pis hermetik ucbatından sıradan çıxır.
Nömrə tanıma kamerası varsa, ilgək lazımdırmı?
Bəli. Kamera kimi buraxmağı həll edir, ilgək və fotoelementlər isə qolun maşının üstünə enməsinə imkan vermir. İlgək həm də maşının həqiqətən şlaqbaumun yanında olduğunu təsdiqləyir.
İlgəkdəki gərginlik təhlükəlidirmi?
Xeyr. İlgəkdən zəif aşağı gərginlikli siqnal keçir; 220 V yalnız tumbada və ya şkafdakı detektora verilir.
İlgəkli şlaqbaum açar təhvil lazımdır?
Şlaqbaum, detektorlar, fotoelementlər və nömrə tanıma kameraları seçəcək, yarığı kəsəcək, ilgəkləri düzəcək və sistemi Bakıda və Azərbaycanın regionlarında quraşdırıb tənzimləyəcəyik.
TELCON tərəfindən hazırlanıb · telcon.az
