Dünyada ştepsel və rozetka növləri: A–O bələdçisi
Dünyada 15 növ elektrik ştepseli və rozetkası istifadə olunur — onları A-dan O-ya qədər hərflərlə işarələyirlər (Beynəlxalq Elektrotexnika Komissiyasının təsnifatı, IEC TR 60083). Hər növün necə göründüyünü, harada istifadə olunduğunu və cihazın ştepseli rozetkaya uyğun gəlmədikdə nə etmək lazım olduğunu izah edirik.
Sxemlərdə ştepselin öndən görünüşü: ● faza və sıfır, ● torpaqlama.
Azərbaycanda hansı rozetkalar var
Azərbaycanda standart gərginlik 220 V, 50 Hz-dir. C və F tipli rozetkalar istifadə olunur: onlara avroştepsellər (C), «Schuko» ştepselləri (F) və hibrid E/F ştepselləri uyur.
Türkiyə, Gürcüstan, Rusiya və Avropanın əksər ölkələrindən olan texnika adapter olmadan qoşulur.
Böyük Britaniya və BƏƏ (G tipi), Çin və Avstraliya (I tipi) cihazları 220–240 V üçündür — sadə adapter kifayətdir.
ABŞ, Kanada və Yaponiya cihazları (A və B tipləri) çox vaxt 100–127 V üçündür. Etiketdə «100–240 V» yazılmayıbsa, adapter yox, gərginliyi azaldan transformator lazımdır, əks halda cihaz yanar.
Tip A
- Oxlar
- 2 yastı paralel ox
- Torpaqlama
- yoxdur
- Cərəyan
- 15 A
- Gərginlik
- 100–127 V
- Harada istifadə olunur
- ABŞ, Kanada, Meksika, Yaponiya
- Uyğunluq
- A ştepseli B rozetkasına uyur
Tip B
- Oxlar
- 2 yastı ox + dəyirmi torpaqlama oxu
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 15 A
- Gərginlik
- 100–127 V
- Harada istifadə olunur
- ABŞ, Kanada, Meksika
- Uyğunluq
- yalnız B rozetkası
Tip C
- Oxlar
- 2 dəyirmi ox Ø4–4,8 mm («avroştepsel»)
- Torpaqlama
- yoxdur
- Cərəyan
- 2,5 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Avropanın çox hissəsi, Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya, İran
- Uyğunluq
- E, F, J, K, L, N rozetkalarına uyur
Tip D
- Oxlar
- üçbucaq şəklində 3 iri dəyirmi ox
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 5 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Hindistan, Nepal
- Uyğunluq
- yalnız D rozetkası (qismən M)
Tip E
- Oxlar
- 2 dəyirmi ox + rozetkanın torpaqlama oxu üçün yuva
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 16 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Fransa, Belçika, Polşa, Çexiya, Slovakiya
- Uyğunluq
- E/F (hibrid) ştepsel E və F rozetkalarına uyur
Tip F
- Oxlar
- 2 dəyirmi ox Ø4,8 mm + yan torpaqlama kontaktları («Schuko»)
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 16 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Almaniya, Avstriya, Niderland, Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya
- Uyğunluq
- E/F ştepseli E və F rozetkalarına uyur; C ştepseli də
Tip G
- Oxlar
- 3 düzbucaqlı ox, ştepseldə qoruyucu
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 13 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Böyük Britaniya, İrlandiya, Malta, Kipr, BƏƏ, Qətər, Sinqapur
- Uyğunluq
- yalnız G rozetkası
Tip H
- Oxlar
- Y şəklində 3 ox
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 16 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- İsrail
- Uyğunluq
- C ştepseli H rozetkasına uyur
Tip I
- Oxlar
- «dam» şəklində 2 yastı ox + yastı torpaqlama oxu
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 10 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Avstraliya, Yeni Zelandiya, Çin, Argentina
- Uyğunluq
- yalnız I rozetkası
Tip J
- Oxlar
- 3 dəyirmi ox, torpaqlama oxu yerdəyişmiş
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 10 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- İsveçrə, Lixtenşteyn
- Uyğunluq
- C ştepseli J rozetkasına uyur
Tip K
- Oxlar
- 2 dəyirmi ox + yarımdairəvi torpaqlama oxu
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 16 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Danimarka, Qrenlandiya
- Uyğunluq
- C, E/F ştepselləri K rozetkasına uyur (torpaqlamasız)
Tip L
- Oxlar
- bir xətt üzrə 3 dəyirmi ox
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 10 / 16 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- İtaliya, Çili
- Uyğunluq
- C ştepseli L rozetkasına uyur (10 A)
Tip M
- Oxlar
- üçbucaq şəklində 3 iri dəyirmi ox (D-dən böyük)
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 15 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- CAR, Lesoto, Esvatini
- Uyğunluq
- yalnız M rozetkası
Tip N
- Oxlar
- 3 dəyirmi ox, altıbucaqlı gövdə
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 10 / 20 A
- Gərginlik
- 127 / 220 V
- Harada istifadə olunur
- Braziliya, CAR (yeni standart)
- Uyğunluq
- C ştepseli N rozetkasına uyur
Tip O
- Oxlar
- 3 dəyirmi ox, torpaqlama oxu aşağıda
- Torpaqlama
- var
- Cərəyan
- 16 A
- Gərginlik
- 220–240 V
- Harada istifadə olunur
- Tailand
- Uyğunluq
- C ştepseli O rozetkasına uyur
Bütün növlər bir cədvəldə
| Növ | Torpaqlama | Cərəyan | Gərginlik | Əsas ölkələr |
|---|---|---|---|---|
| A | yoxdur | 15 A | 100–127 V | ABŞ, Kanada, Meksika, Yaponiya |
| B | var | 15 A | 100–127 V | ABŞ, Kanada, Meksika |
| C | yoxdur | 2,5 A | 220–240 V | Avropanın çox hissəsi, Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya, İran |
| D | var | 5 A | 220–240 V | Hindistan, Nepal |
| E | var | 16 A | 220–240 V | Fransa, Belçika, Polşa, Çexiya, Slovakiya |
| F | var | 16 A | 220–240 V | Almaniya, Avstriya, Niderland, Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Rusiya |
| G | var | 13 A | 220–240 V | Böyük Britaniya, İrlandiya, Malta, Kipr, BƏƏ, Qətər, Sinqapur |
| H | var | 16 A | 220–240 V | İsrail |
| I | var | 10 A | 220–240 V | Avstraliya, Yeni Zelandiya, Çin, Argentina |
| J | var | 10 A | 220–240 V | İsveçrə, Lixtenşteyn |
| K | var | 16 A | 220–240 V | Danimarka, Qrenlandiya |
| L | var | 10 / 16 A | 220–240 V | İtaliya, Çili |
| M | var | 15 A | 220–240 V | CAR, Lesoto, Esvatini |
| N | var | 10 / 20 A | 127 / 220 V | Braziliya, CAR (yeni standart) |
| O | var | 16 A | 220–240 V | Tailand |
Cihazı qoşmazdan əvvəl
- Cihazı qoşacağınız ölkədə rozetkanın növünü tapın (yuxarıdakı cədvəl).
- Cihazın etiketinə və ya qidalanma blokuna baxın: INPUT sətri. «100–240 V ~ 50/60 Hz» — cihaz istənilən ölkədə işləyir, yalnız adapter lazımdır. Bir dəyər (məsələn, «120 V») — transformator lazımdır.
- Torpaqlamanı itirməyin: cihazın ştepseli torpaqlamalıdırsa, iki oxlu «avroştepsel» yox, torpaqlamalı adapter istifadə edin.
Adapter yalnız ştepselin formasını dəyişir — gərginlik və tezlik eyni qalır.
Videomüşahidə sistemləri üçün məsləhət
Kameraların qidalanma blokları, qeydiyyatçılar və kommutatorlar adətən 100–240 V üçündür — onları istənilən ölkədə qoşmaq olar. Avadanlıq şkafı üçün isə UPS və torpaqlamalı rozetkalar daha etibarlıdır: texnika gərginlik dəyişmələrindən və maneələrdən qorunur.
TELCON tərəfindən hazırlanıb · telcon.az
