Hibrid, yoxsa şəbəkə invertoru: günəş stansiyası üçün hansını seçmək
İnvertor günəş stansiyasının ürəyidir: panellərin sabit cərəyanını ev üçün 220 V-a çevirir. Əsas məsələlər onun növündən asılıdır — şəbəkə kəsiləndə işıq olacaqmı, akkumulyator lazımdırmı və artıq enerjini şəbəkəyə vermək olarmı. Üç növ invertoru izah edirik və sizə hansının uyğun olduğunu göstəririk.
Günəş invertorlarının üç növü
Şəbəkə invertoru (on-grid)
Avtonom hibrid
Şəbəkə hibridi
İşıq sönəndə nə olur
- Şəbəkə invertoru şəbəkə ilə birlikdə sönür — hətta parlaq günəşdə belə. Şəbəkəsiz panellər işləmir.
- Avtonom hibrid ~10 ms-də akkumulyatora keçir: kompüterlər, kameralar və router kəsintini hiss etmir. Gündüz panellər AKB-ni doldurmağa davam edir.
- Şəbəkə hibridi ehtiyat xətti akkumulyatordan qidalandırır: işıq, soyuducu, kombi, nasos, kameralar, internet.
Müqayisə
| Şəbəkə invertoru | Avtonom hibrid | Şəbəkə hibridi | |
|---|---|---|---|
| Akkumulyator | lazım deyil | mütləqdir | arzuolunandır |
| Şəbəkə kəsiləndə | sönür | AKB-dən işləyir, ~10 ms | ehtiyat xətt AKB-dən |
| Artıq enerjini şəbəkəyə vermə | bəli (və ya sıfır eksport) | yox | bəli |
| Ümumiyyətlə şəbəkəsiz iş | yox | bəli | məhdud |
| FİƏ | 97–98% | AKB-dən təxminən 92% | yüksək |
| Sistemin qiyməti | ən aşağı | orta: üstəgəl AKB | ən yüksək |
| Kimə uyğundur | sabit şəbəkə, gündüz böyük sərfiyyat: ofis, mağaza, anbar, kondisionerlər | tez-tez kəsintilər, bağ evi, kənd, kameralar, kombi və nasos üçün ehtiyat | həm gündüz qənaət, həm gecə ehtiyat lazımdır |
Necə seçmək: beş sual
- İşıq tez-tez sönür? Bəli — akkumulyatorlu hibrid lazımdır. Xeyr — şəbəkə invertoru kifayətdir.
- Artıq enerjini satmaq istəyirsiniz? Onda şəbəkə invertoru və ya şəbəkə hibridi: avtonom hibrid şəbəkəyə vermir.
- Əsas sərfiyyat nə vaxtdır? Gündüz — şəbəkə invertoru hamısından tez özünü ödəyəcək. Axşam və gecə — akkumulyatorsuz olmaz.
- Obyektdə şəbəkə var? Yoxdursa — yalnız akkumulyatorlu avtonom invertor.
- Bir faza, yoxsa üç? İnvertor girişə görə seçilir: üç faza üçün — üçfazalı (Growatt MOD və MID, SRNE ASP48160SH3) və ya paralel qoşulmuş bir neçə birfazalı SRNE — 6 ədədə qədər.
Nə qədər güc lazımdır
| Nəyi hesablamaq | Necə təxmin etmək |
|---|---|
| İnvertorun gücü | eyni vaxtda işləyən cihazların cəmi üstəgəl 20–30%. Nasoslar və kompressorlar işə düşəndə nominaldan 3–5 dəfə çox götürür. |
| Panellər | Bakıda 1 kVt panel ildə təxminən 1300–1500 kVt·saat verir — maillikdən və kölgədən asılı olaraq. 1 kVt üçün təxminən 8 m² dam lazımdır. |
| Akkumulyator | gecə və ya kəsinti müddətindəki sərfiyyata görə. İşıq, soyuducu, router, kameralar və televizor — gecəyə təxminən 3–4 kVt·saat, yəni 5 kVt·saatlıq litium batareya. |
Tez-tez kəsinti olan ev üçün nümunə: 6 kVt hibrid invertor (SRNE HYP4860S100-H) + 5–10 kVt·saatlıq 48 V litium batareya + hər biri 550–615 Vt olan 6–8 panel.
Akkumulyator: litium, yoxsa gel
Sistemin gərginliyi: 12 V — 1–1,5 kVt-a qədər, 24 V — 3 kVt-a qədər, 48 V — 5 kVt-dan yuxarı. Gərginlik nə qədər yüksəkdirsə, cərəyan bir o qədər azdır və AKB ilə invertor arasındakı kabellər bir o qədər nazikdir.
Azərbaycanda artıq enerjinin satışı
2023-cü ildən «Aktiv istehlakçının dəstəklənməsi mexanizminin tətbiqi Qaydaları» qüvvədədir (Nazirlər Kabinetinin 28.09.2023-cü il tarixli 346 nömrəli qərarı). Aktiv istehlakçı — bərpa olunan mənbələrdən 150 kVt-a qədər öz generasiyası olan ev və ya müəssisədir; artıq enerjini «Azərişıq» şəbəkəsinə satmaq olar.
Energetika nazirinin müavininin sözlərinə görə (oktyabr 2026), bunun üçün «Azərişıq»a müraciət etmək kifayətdir. Ölkədə təxminən 1 800 aktiv istehlakçı var, əksəriyyəti Qarabağdadır; günəş stansiyasının özünü ödəmə müddəti 7–8 ildir.
Satış üçün şəbəkə ilə işləyən invertor lazımdır: şəbəkə invertoru və ya şəbəkə hibridi. Avtonom hibrid şəbəkəyə enerji vermir.
Əhali üçün tariflər (Tarif Şurası, 29.12.2024): ayda 200 kVt·saata qədər — 8,4 qəpik, 200-dən 300-ə qədər — 10 qəpik, 300-dən çox — kVt·saatı 15 qəpik. Sərfiyyat nə qədər çoxdursa, öz stansiyanız bir o qədər sərfəlidir: 300-dən yuxarı qənaət edilən hər kVt·saat 15 qəpikdir.
Artıq enerjinin alış qiymətini və qoşulma qaydasını müraciət edərkən «Azərişıq»da dəqiqləşdirin. Dam üzərində quraşdırma tələbləri — Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin AzDŞAK R/T 0004-2023 sənədi: cənuba (cənub-şərqə, cənub-qərbə) istiqamət, 30–45° maillik, 1 kVt-a təxminən 8 m², yük təxminən 10 kq/m².
İsti, toz və külək: istehsalı itirməmək üçün
- İnvertor — kölgədə və hava üçün boşluqla. Qızanda gücünü azaldır. Onu birbaşa günəş altında cənub divarına asmayın.
- Panellər +25 °C-dən yuxarı hər dərəcəyə görə gücün təxminən 0,3–0,4%-ni itirir. Ventilyasiya üçün panellərin altında boşluq saxlayın.
- Toz və qum Abşeronda istehsalı xeyli azaldır — panellər müntəzəm yuyulmalıdır.
- Külək — bərkidicilər külək yükünə görə hesablanır.
- Akkumulyator — sərin otaqda: qurğuşun batareyalarda +25 °C-dən yuxarı hər ~10 °C xidmət müddətini təxminən iki dəfə qısaldır.
Kataloqda nə var
Şəbəkə invertorları
Avtonom hibridlər
48 V litium akkumulyatorlar
Günəş panelləri
Şəbəkə hibridlərini — şəbəkəyə vermə və akkumulyatorla — layihəyə görə seçirik.
Tez-tez verilən suallar
Gündüz işıq sönəndə şəbəkə invertoru işləyəcəkmi?
Xeyr. Qoruma onu şəbəkə ilə birlikdə söndürür, hətta parlaq günəşdə belə. Ehtiyat üçün akkumulyatorlu hibrid invertor lazımdır.
Şəbəkə invertoru qoyub şəbəkəyə heç nə verməmək olarmı?
Bəli. Eksportun məhdudlaşdırılması (sıfır eksport) funksiyası enerjinin şəbəkəyə verilməsinə imkan vermir — bunun üçün girişə sayğac və ya cərəyan sensoru qoyulur.
Sonra akkumulyator əlavə etmək olarmı?
Şəbəkə invertoruna — yox: başqa invertor lazımdır. Hibridi dərhal qoymaq, akkumulyatoru isə sonra almaq və ya artırmaq olar.
MPPT nədir və niyə iki?
MPPT panellərin maksimal güc nöqtəsini tapan kontrollerdir. İki MPPT panelləri damın iki tərəfində və ya müxtəlif bucaqlarda itkisiz yerləşdirməyə imkan verir.
Avadanlıq nə qədər xidmət edir?
Panellər — 25 il və daha çox, invertor — adətən 10–15 il, litium akkumulyator — minlərlə doldurma dövrü.
Açar təhvil günəş stansiyası lazımdır?
Sərfiyyatı hesablayacaq, invertor, panel və akkumulyatorları seçəcək, stansiyanı quraşdıracaq və Bakıda və Azərbaycanın regionlarında şəbəkəyə qoşulmada kömək edəcəyik.
TELCON tərəfindən hazırlanıb · telcon.az
